لغت نامه روغن و گریس

معانی برخی از اصطلاحات و لغات در زمینه روغن گریس  :

مواد افزودنی

مواد شیمیایی که در مقادیر کم به محصولی اضافه می شود تا ویژگیهای خاصی را افزایش دهد. از رایج ترین انواع افزودنیهای نفتی می توان مواد زیر را نام برد: مواد جلوگیری کننده از زنگ زدگی برای افزایش پایداری محصول در برابر اکسیداسیون و برای طولانی تر کردن مدت استفاده از آن, مواد جلوگیری کننده از خوردگی و زنگار برای جلوگیری از خوردگی سطوح روغنکاری شده, جداکننده امولسیون ها برای افزایش روغن-آبی, جدا سازی, افزون کننده VI برای کمتر حساس کردن چگالی روغن ها در تغییر درجه حرارت, کاهش دهنده نقطه تغییرحالت مایع به نیمه جامد برای کمتر کردن خاصیت سیالی در درجه حرارت های پایین محصولات نفتی, مواد روغنی, مواد ضد سایشی, و افزودنی های EP برای جلوگیری از اصطکاک بالا, سایش یا خراشیدگی در شرایط مختلف روغن کاری حاشیه ای, مواد شوینده و پخش کننده جهت حفظ تمیزی بخشهای روغن کاری شده, مواد ضد کف برای کاهش تمایل به کف شدن و مواد چسبناک برای افزایش خصوصیات چسبندگی یک روان کننده, افزایش میزان نگهداری, و جلوگیری از چکه کردن یا لکه انداختن.

غیرهیدرات

بدون آب, بخصوص آب بلورین کننده

مواد ضد کف

ماده افزودنی که باعث پراکنده شدن بیشتر کف می شود. این ماده ترکیب حبابهای کوچک به حباب بزرگ را که سریعتر منفجر میشوند, افزایش میدهد.

آنتی اکسیدان ها

ماده شیمیایی که در مقادیر کم به یک محصول نفتی اضافه میشود تا پایداری اکسیداسیون آن را جهت بیشتر کردن مدت استفاده و استحکام آن در انبار, افزایش دهد. ماده شیمیایی افزودنی به دو شیوه فعال میشود: با ترکیب با پروکسیدهایی که در آغاز توسط اکسیداسیون شکل گرفته اند, یا با یک کاتالیزور واکنش می دهند تا آن را با غشای خنثی پوشش دهند.

ماده ضد سایشی

ماده افزودنی که سایش را به حداقل می رساند توسط واکنش فلز-فلزی که از طریق واکنش شیمیایی با فلز شکل دهنده غشا روی صحفه در شرایط کاری طبیعی ایجاد شده اند, تولید شده است.

عدد اسید

همچنین به آن NEUAT یا عدد خنثی کننده می گویند: مقدار مشخصی از شناساگرها که برای "خنثی کردن" خاصیت اسیدی یا قلیایی نمونه های گریس لازم هستند. در عمل, روغن نشان دهنده افزایش خاصیت اسیدی بعلت عمل اکسیداسیون خواهد بود و در بعضی موارد, منجر به کاهش مواد افزودنی میشود. اگرچه خاصیت اسیدی به خودی خود آسیب رسان نیست, افزایش خاصیت اسیدی میتواند نشان دهنده از دست دادن کیفیت باشد و عدد NEUT  برای ارزیابی شرایط روغنی که مورد استفاده قرار می گیرد به کار میرود. اندازه گیری رایج آن توسط (عدد اسیدی) صورت می گیرد, مقادیر مشخصی از KOH (هیدروکسید پتاسیم) که برای همسنگ کردن مشخصیات اسیدی مورد نیاز است. اینکه تا چه اندازه ای عدد اسیدی قدرت تحمل داشته باشد بستگی به روغن و شرایط خدماتی دارد و تنها تجربیات گسترده با شرایط خاص تعیین کننده این مقدار خواهد بود.

درجه حرارت احتراق خودبخودی

حداقل درجه حرارتی که در آن یک سیال قابل اشتعال بدون کمک به منبع احتراق خارجی, شعله ور می شود. این درجه حرارت معمولا چندصد درجه بیشتر از نقطه اشتعال و حریق است.

پایه روغن  ها

مخلوط ها یا گروه های پایه بعنوان ماده اصلی خنثی در ساخت روان سازهای صنعتی و خودروهای موتوری به کار می روند.

پایه دسته ها

روغن های نفتی تصفیه شده را می توان هم با یکدیگر ترکیب کرد یا اینکه با یک ماده افزودنی ضمیمه کرد تا روان کننده تولید شود.

ویسکوزیته روغن پایه در یک گریس

ازآنجائیکه روغن باعث روان کنندگی گریس می شود, و ویسکوزیته مهمترین ویژگی یک روان ساز است, ویسکوزیته پایه روغن باید جهت استفاده صحیح طراحی شود.

روان کاری حاشیه ای

شکلی از روان سازی که در غیاب غشای سیال کامل, موثر است. این کار با شمول مواد افزودنی در روان کاری روغن ایجاد میشود که از اصطکاک اضافی با شکل دهی غشایی که قوای بیشتری نسبت به خود روغن به تنهایی دارد جلوگیری می کند. این مواد افزودنی شامل مواد روغنی, روغنهای ترکیبی, مواد ضد سایشی و عوامل فشار کامل میشوند.

باقیمانده مقادیر کربن

زغال سنگ هایی که پس از قرار گیری روغن روان کننده در درجه حرارت بالا شکل گرفته است.

خوردگی قطعات مسی

ارزیابی تمایل محصول به خوردگی مس یا آلیاژ مس. ASTM D130. نتایج آزمایش طبق همانند سازی لکه های خوردگی ارائه شده اند.

موادشیمیایی که از خوردگی جلوگیری می کنند

ماده افزودنی روان کننده که از سطوح در برابر خوردگی شیمیایی از آلاینده ها در روان سازی محافظت می کند.

سازگاری گریس

این یکی از مهمترین مشخصات گریس است. هرزمان که دو غلیظ کننده ناسازگار ترکیب شوند, گریس صاف خواهد شد و از بلبرینگ خارج میشود . زمانیکه انواع مختلفی از غلیظ کننده را ترکیب می کنیم, باید برای سازگاری با توزیع کننده مشورت کنیم. برخی از غلیظ کننده های ناسازگار آلومینیوم و صابون باریوم, خاک رس و برخی از آنها پلی اوره هستند.

توافق و تناسب

درجه NLGI برحسب میزان غلیظ کننده تعیین میشود. توافق و تناسب میزان سختی گریس را توصیف می کند. NLGI 2 بیشترین میزان درجه را دارد.

توانایی شکست امولسیون

توانایی روان کننده برای جدا شدن از آب, عامل مهمی در بررسی نگهداری روان کننده از سیستمهای جابجایی متفاوت است.

ماده زدایش گر

ماده افزودنی که از نظر شیمیایی آلاینده های اسیدی در روغن را قبل از غیرحلال شدن آنها یا خروج آنها از تفاله روغن تشکیل شده خنثی می سازد. ذرات به صورت خوبی نگهداری شده و تقسیم میشوند بنابراین می توانند در روان سازها پخش شوند.

نقطه تغییر حالت

درجه حرارتی که در آن, در شرایط آزمایش, گریس از حالت نیمه جامد به مایع تبدیل میشود.  میتوان آن را بعنوان شاخص محدود کردن درجه حرارت برای استفاده در نظر گرفت.

گازبرد کردن (آبگونه را به صورت ذرات معلق در گاز تبدیل کردن تا بتوان آن را تقطیر یا افشانه کرد)

وضعیتی از اجزای تشکیل دهنده سیال مخلوط نشدنی را توصیف می نماید. مقادیر کمی از یک سیال (معمولا آب) که میتواند آبگونه شده یا در روغن جذب شود, اما مقادیر اضافی بعلت گازبرد کردن به تجهیزات آسیب خواهند رساند و در ناحیه های روغن کاری شده خلاء ایجاد مینمایند.

امولسیون

ترکیب مکانیکی دو مایع مشترک غیرحلال (مانند روغن و آب).

ماده EP

ماده افزودنی برای افزایش فشار زیاد یک گریس.

نقطه اشتعال

کمترین درجه حرارتی که در آن هوا از یک نمونه محصول نفتی یا سایر سیالات قابل احتراق, تبخیر میشود و در حضور منبع اشتعال "می درخشد". درخشش را می توان به شکل شعله کوچک روی مایع مشاهده کرد.

نقطه آتش گیری

کمترین درجه حرارتی که در آن سیال قابل احتراق در مجاورت منبع احتراق خارجی شعله ور خواهد شد. برای رسیدن از نقطه اشتعال به نقطه آتش گیری گرمای بسیار کمی مورد نیاز است.

تبدیل به کف شدن

واکنش احتمالی روغن زمانیکه با هوا ترکیب میشود. این هوای معلق منجر به کاهش توان و عملکرد غشا میشود.

ماده جلوگیری کننده از ایجاد کف

ماده افزودنی که باعث می شود کف سریعتر پخش شود. این ماده ترکیب حبابهای کوچک به حبابهای بزرگ را که به سادگی منفجر میشوند, افزایش می دهد.

آزمایشات چهار گلوله ای

فرایند آزمایش دو T(TTwo test procedures)  بر طبق یک اصل. آزمایش چهارگلوله ای برای تعیین جلوگیری از سایش روان کننده هایی که تحت شرایط روغن کاری حاشیه ای عمل می نمایند به کار میرود. آزمایش فشار چهارگلوله ای برای ارزیابی عملکرد تحت شرایط بارگیری بالا طراحی شده است.

هیدروکربن ها

ترکیبات هیدروژن و کربن که محصولات نفتی نمونه هایی از آن هستند. روغن های نفتی معمولا در دو دسته تقسیم بندی میشوند: نفتین ها که حاوی مقادیر بالایی از مولکول های حلقوی اشباع نشده هستند و پارافینی که حاوی مقادیر کمی از مولکولهای حلقوی اشباع نشده میباشند.


پردازش با آب

فرایند جدید که برای ساختن دسته های پایه روان کننده به کار میرود. در این فرایند, مواد خام روان کننده با هیدروژن در حضور یک کاتالیزور در درجه های بسیار بالا (400 درجه سانتیگراد) و فشار (3000 psi) واکنش میدهد. این فرایند جایگزین هیدروکربن های ناخالص و غیراشباع میشود.

روان سازی هیدرودینامیک

نوعی روان سازی که تنها تحت تاثیر عملکرد پمپاژ ایجاد شده از طریق سرخوردن یک سطح روی سطح دیگر در تماس با روغن میباشد. اتصال به سطح رونده باعث ورود روغن در نواحی با فشار بالا میان سطوح میشود و ویسکوزیته تمایل فروپاشی روغن به خارج را به تاخیر میاندازد. اگر فشار ایجاد شده ازین طریق برای جداسازی دو سطح از یکدیگر به صورت کامل, کافی باشد, روان سازی غشای سیال کامل, رونق بیشتری دارد.

ISO

سازمان استاندارد بین المللی

توانایی انتقال بار

در شرایط انتقال بار بالا, دسته های پایه ویسکوزیته بالا مورد نیاز هستند و معمولا با یک ماده افزودنی EP یا جامد مانند دیسولفید مولیبدنیوم هستند.

NLGI: دسته بندی سختی گریس

بهترین راه برای توصیف پایداری یا سختی گریس توسط NLGI (سازمان ملی روان سازی گریس) تعیین شده است. شیوه آزمایش درجات زیر را بر حسب میزان نفوذ پذیری اندازه گیری شده در درجه حرارت 25 درجه سانتیگراد توصیف می کند. یکنواختی گریس به محض افزایش یا کاهش درجه حرارت, تغییر خواهد کرد. زمانیکه درجه حرارت کمتر از 25 درجه سانتیگراد باشد, میزان NLGI بیشتر خواهد شد و گریس سفت تر به نظر خواهد رسید.

بعبارت دیگر, به محض اینکه درجه حرارت بیشتر از 25 درجه سانتیگراد شود, میزان NLGI کاهش میابد و گریس سخت تر میشود.

اکسیداسیون

شکلی از خراب شدگی کیفیت که طبق آن تمامی محصولات نفتی شامل افزونی اتمهای اکسیژنی میشوند که منجر به کاهش درجه میشود. این فرایند در دمای بالاتر از 25 درجه سانتیگراد تسریع میابد و در آن نسبت اکسیداسیون با هر 10 درجه افزایش دما دو برابر میشود. با سوخت ها و روغن های روان کننده, تفاله محصولات اکسیداسیون, روغن جلا, چسب ها, و اسیدها ناخوشایند هستند.

عامل جلوگیری کننده از اکسیداسیون

ماده شیمیایی که در مقادیر بسیار کم به محصولات نفتی اضافه میشود تا پایداری آنها را در برابر اکسیداسیون افزایش دهد و بدین ترتیب بتوان این محصولات را برای مدت طولانی تری در انبار نگهداری کرد و مدت زمان بیشتری از انها استفاده کرد. افزودنی ها به دو صورت فعال میشوند: ترکیب با پروکسیدهایی که از طریق اکسیداسیون شکل گرفته اند, از بین بردن تاثیر اکسیداسیونی آنها یا واکنش با یک کاتالیزور گر برای پوشش دهی آن با غشای خنثی.

جداسازی روغن از گریس

برای اینکه گریس عملکرد خوبی داشته باشد, میزان کمی از روغن باید از غلیظ کننده جدا شود (معمولا کمتر از 3 درصد).

خاصیت پمپ پذیر بودن گریس

این ویژگی مهمی است زمانیکه گریس را در سیستم های مرکزی با دمای بسیار پایین پمپ می نماییم. یکی از مشهورترین تست ها, Lincoln Ventmeter است.

نقطه تغییر حالت

شاخص جریان دمای بسیار پایین که بیان کننده -15 درجه سانتیگراد بالاتر از دمایی است که در آن محصولات نفتی جامد طبیعی به صورت سیال باقی می مانند. این عامل مشخصی در هوای سرد است. روغنهای پارافینی معمولا نقطه های تغییرحالت بالاتری دارند چرا که در آنها کریستال های پارافین شکل می گیرد درحالیکه سایر روان کننده ها از طریف افزایش ویسکوزیته به نقطه تغییرحالت پایین خود میرسند.

عامل جلوگیری کننده از پوسیدگی

ماده افزودنی روان کننده که از اجزاء آهنی (آهن و پولاد) در برابر پوسیدگی ناشی از آب یا سایر مواد خطرناک جلوگیری می کند.

فشار شکاف

واحد غلبه بر نیروی اصطکاک در سر خوردن یک لایه از سیال روی لایه دیگر. این عامل معمولا به صورت پوند در هر فوت مربع اندازه گیری میشود, که در آن پوند نشان دهنده نیروی سایشی و فوت مربع نشان دهنده ناحیه تماس میان لایه های سر خورنده است.

پایداری شکاف

لازم است که گریس پایداری خود را در شرایط شکاف بالا حفظ کند. آزمایش اندازه گیری مقاومت شکاف, میزان سختی گریس را زمانیکه برای 10.000 یا 100.000 ضربه دو برابر شده شکاف برمیدارد, از طریق فرد عامل کار با گریس, اندازه گیری می نماید. از دست دادن کمتر از یک NLGI درجه گریس نشان دهنده غلیظ کننده پایدار در شرایط شکاف بالا است.

فرو نشست

اسم مشترک برای آلودگی ها در یک کمپرسور و در بخشهایی که توسط روغن روان کننده شستشو داده شده اند. این شامل محصولات تجزیه شده از سوخت, روغن و ذرات از منابع خارجی به کمپرسورهای آنها میشود.

خاصیت حل شدگی

توانایی حل شدن در یک حلال که باعث ایجاد ترکیب فیزیکی یکنواخت میشود. میزان حلالیت پذیری برحسب میزان گرمایی که به حلال اضافه میشود متفاوت است.

روان کننده های مصنوعی

روان کننده هایی که از طریق یک فرایند تولید شده اند, درحالیکه تبدیلات شیمیایی یا تغییر شکل یک ترکیب مرکب از مولکلول به شکل دیگری, صورت می گیرد.

انواع مختلفی از روغن پایه های مصنوعی شامل موارد زیر می شود: آلکن پولی آلفا (PAO) روغن پایه غیرمعمولی, هیدروایزومری, هیدروکراکینگ (UCBO), استر ارگانیک, پلیگلیکول (PAG).

بارگیری Timken OK

اندازه گیری ویژگیهای فشار بالای یک روان کننده

غلیظ کننده های گریس

گریس شامل یک پایه روغن , ماده افزودنی و یک غلیظ کننده میشود. اینها غلیظ کننده های صابونی و غیرصابونی هستند. هر نوع غلیظ کننده باعث ایجاد ویژگیهای منحصر به فردی برای گریس می شود.

فشار بخار

اندازه گیری ناپایداری مایع. هرچه فشار در دمای آزمایش استاندارد بیشتر باشد, نمونه ناپایدار تر خواهد بود و بیشتر آماده تبخیر شدن خواهد بود.

جلا دادن

رسوبی که از اکسیداسیون و پلیمراسیون سوخت و روان کننده ها ناشی میشود. شبیه اما نرم تر از لاک و الکل.

ویسکوزیته

اندازه گیری پایداری سیال در برابر جریان. این ویژگی بخصوص در زمان مورد نیاز برای مقادیر استاندارد سیال در دمای مشخصی برای جریان از طریق دهانه استاندارد اندازه گیری می شود. هرچه مقادیر بالاتر باشد, سیال ویسکوز تر خواهد بود. ویسکوزیته رابطه معکوس با دما دارد بنابراین اندازه گیری ها همواره با یکدیگر بیان میشوند. آزمایشات معمولا در دمای مابین 40 تا 100 درجه سانتیگراد صورت میگیرند.

شاخص ویسکوزیته

اندازه گیری نسبت تغییر ویسکوزیته با دما. گرما باعث نازک تر شدن روان کننده ها میشود و سرما باعث ضخیم تر شدن آنها میشود. هرچه میزان VI در یک سیال خاص بالا تر باشد, ویسکوزیته کمتر تغییر می کند. در تعیین VI دو درجه از ویسکوزیته در نظر گرفته میشوند یکی در 40 درجه سانتیگراد و دیگری در 100 درجه سانتیگراد.

دگرگونی پذیری

ویژگی مایعی که مشخصات تبخیری خود را توصیف می کند. از میان دو مایع, آنکه بیشتر تبخیر میشود, در دمای پایین تر خواهد جوشید و سریعتر تبخیر میشود زمانیکه هردو مایع در دمای یکسان قرار دارند. میزان دگرگونی محصولات نفتی با آزمایش برای نقطه اشتعال, فشار تبخیر, تبخیر و نسبت تبخیر ارزیابی میشود.

پایداری آب

آزمایش شستشو با آب, توانایی غلیط کننده را برای سالم ماندن در بلبرینگ به هنگام فرو رفتن در آب اندازه گیری می کند. ورود آب, توانایی غلیظ کننده را برای باقی ماندن در بلبرینگ در حضور افشانه آب اندازه گیری می کند. هردوی این آزمایشات درصد گریس از بین رفته را اندازه می گیرند.

گریس